ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸತ್ಯ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜವೇ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಾ ಶ್ರೀಮಂತರು, ರಾಜರು, ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಇಂದು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರಮನೆಯಂತಹ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾರುಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಅಧಿಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. “ನನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡಬಹುದು.
ಆದರೆ ಕಾಲ ಯಾರಿಗೂ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರು ಸಂಪತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರು ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ತಲೆಮಾರು ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಮಾರು ಬಂದಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ನೆನಪೇ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಸಂಪತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಆಗಬಹುದು. ವಾರಸುದಾರರ ನಡುವೆ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರು ದುಂದುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕಾನೂನುಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿರದೇ ಇರಬಹುದು.
ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಾಜರು ಇಂದು ತಮ್ಮ ಅರಮನೆಗಳನ್ನೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತೋರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ಹೋಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹೋಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅರಮನೆ ಮಾತ್ರ ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ನಂತರದ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವು.
ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿ ಹಿಡಿದವು. ಅವರು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೇವಲ ಭೋಗಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅದರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಉಳಿದವು.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿರುವವನು ಶ್ರೀಮಂತ. ಆದರೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮೌಲ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವವನು ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ ಗುರುತು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೂರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಹಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಒಂದು ದಿನ ಮುಗಿಯಬಹುದು. ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇತಿಹಾಸದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವೆಂದರೆ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಮೌಲ್ಯ ಮುಖ್ಯ.
ಇಂದು ನಾವು ಯಾರಾದರೂ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭವ್ಯ ಮನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಪಾರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ “ಅವರು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡವರು” ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆ ಕಾರು ಎಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ? ಆ ಮನೆ ಯಾರದಾಗಿರುತ್ತದೆ? ಆ ಜಮೀನು ಯಾರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ? ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಹಣ ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ ಒಂದೇ.
ಕಾಲ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಮ್ಮೆ “ನನ್ನದು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಯೇ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ “ನಮ್ಮದು” ಆಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ “ಅವರದು” ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ “ಯಾರದು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಸಂಪತ್ತು ಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಭದ್ರತೆ ಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಯವೂ ಬೇಕು.
ಯಾಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ನಂತರ ಉಳಿಯುವುದು ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಅಲ್ಲ. ನಾವು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆವು, ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆವು, ಎಷ್ಟು ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದೆವು ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಪರಂಪರೆ.
“ನಾನು” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಒಂದು ದಿನ ಕುಸಿಯಬಹುದು.
ಆದರೆ “ನಾವು” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಲವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು.
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಾವು ಓದುವ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರನ್ನು ಅವರ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ,
“ನಾನು ಎಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ?” ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ.
“ನನ್ನ ನಂತರ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಕೊಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ?”
ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ.
ಅದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಂಪರೆ.
