ಗಂಟು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ, ಬಿಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ !

ಗಂಟು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ, ಬಿಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ

ಇದು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ

ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವೇ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸರಮಾಲೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ನಾವು ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವೆ ಬದುಕುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು, ಅದರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.

ಗಂಟು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತು, ಆತುರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ತಿಂಗಳುಗಳು, ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಡೀ ಜೀವನವೇ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಮಾತು ಕ್ಷಣಿಕ, ಆದರೆ ಅದರ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು.

ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇ ನೋವಿನ ಮೂಲವೇ?

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಾವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪ್ರೀತಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿಂತಾಗ, ಅವರಿಂದಲೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸಹಜವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾವು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನೆರವು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತನ್ನ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಿಂದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದವರು ಅಗತ್ಯ ಮುಗಿದ ನಂತರ ದೂರವಾದರೆ ನಿರಾಸೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೋವು ಕೇವಲ ಅವರ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಒಡೆದುಹೋಗುವುದರಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಾವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಏನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕೋಪದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ?

ಮನುಷ್ಯ ತೀವ್ರ ಕೋಪ, ಭಯ ಅಥವಾ ಅವಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಬಹುದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾನೆ. ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ನಂತರ ಕೋಪ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಎದುರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೋವು, ಅವಮಾನ ಅಥವಾ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿರಬಹುದು.

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕೋಪ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ಮೌನ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ವಿರಾಮ ಅಥವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ದೂರವಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಏಕೆಂದರೆ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಗಾಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ನಂಬಿಕೆ ಮುರಿಯುವುದು ಏಕೆ ಸುಲಭ, ಮರಳಿ ಗಳಿಸುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ?

ನಂಬಿಕೆ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರವಾದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಸುಳ್ಳು, ಒಂದು ದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ವಂಚನೆ ಆ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು. ನಂಬಿಕೆ ಮುರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸು ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಅನುಮಾನದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಸಂಭವಿಸಬಹುದೆಂದು ಭಯಪಡಬಹುದು.

ಇದನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮತ್ತೆ ನೋವು ಅನುಭವಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಗಳಿಸಲು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಆರಂಭ. ಬದಲಾದ ನಡವಳಿಕೆಯೇ ಅದರ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಮನುಷ್ಯರು ಏಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ?

ಕೆಲವರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದಾಗ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳು ಬದಲಾದಾಗ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳು, ಹೊಸ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಯೂ ವಂಚನೆಯಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಅವರು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಿಧಾನ.

ನಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸದವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಂಟನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಲೇಬೇಕೆ?

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ನಿಜವಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿರಂತರ ಅವಮಾನ, ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದೇ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬಹುದು.

ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಲ್ಲ. ಮರೆತುಬಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ನೋವೇ ಆಗಿಲ್ಲವೆಂದು ನಟಿಸುವುದಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದೂ ಅಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷಮೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಗಂಟು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ, ಬಿಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮಾತು, ವರ್ತನೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಳ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಕ್ಷಣಿಕ ಕೋಪಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬೇಡಿ. ಅನುಮಾನ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಆರೋಪಿಸಬೇಡಿ. ನೋವಾದಾಗ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಬದಲು ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ತಪ್ಪಾದರೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

ನೆನಪಿರಲಿ, ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರೀತಿ ಬೇಕು, ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾಳ್ಮೆ ಬೇಕು, ಮುರಿದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಕು.

ಗಂಟು ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸಿ. ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಆದರೆ ಆ ಗಂಟು ಕಗ್ಗಂಟಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಬಂಧಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನದ ಯಶಸ್ಸು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು, ಯಾವುದರಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.