ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ನಾವು ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು, ಏನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಯಾರಿಂದ ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನೆಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳೇ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ನೆನಪುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಭಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂತೋಷದ ನೆನಪುಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಲ್ಲಾಸ ನೀಡಿದರೆ, ನೋವಿನ ನೆನಪುಗಳು ಅದೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಆಗ ಮರೆವು ಎಂಬುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ಮನಸ್ಸು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಆಗಬಹುದು.
ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರೆವಿಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಮರೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯದಿರುವುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಮರೆವು ಮಾನವನ ಮಾನಸಿಕ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಅಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನಾವು ಸಾವಿರಾರು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಸುಕಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಮೆದುಳಿಗೆ ಇದೆ.
ಇದು ನೋವಿನ ಅನುಭವಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಹುದು. ನಂಬಿಕೆಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬಹುದು. ಪ್ರೀತಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಾಗಬಹುದು. ನಾವು ತುಂಬಾ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಸಂಬಂಧವೊಂದು ಮುರಿಯಬಹುದು. ನಾವು ಮಾಡಿದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಾಗ ನೋವು ಕೇವಲ ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನೆನಪಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಒಂದು ಮಾತು, ಒಂದು ಸ್ಥಳ, ಒಂದು ಹಾಡು, ಒಂದು ಮುಖ ಅಥವಾ ಒಂದು ಘಟನೆ ಆ ಹಳೆಯ ನೋವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಬ್ಬಿಸಬಹುದು.
ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಕೇವಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಘಟನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತುಂಬಾ ನೋಯಿಸಿದಾಗ ಆ ನೋವಿನೊಂದಿಗೆ ಭಯ, ಕೋಪ, ಅವಮಾನ, ಅಸಹಾಯಕತೆ ಅಥವಾ ವಿಷಾದದ ಭಾವನೆಗಳು ಕೂಡ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮೆದುಳು ಹಳೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇಂದೇ ನಡೆದಂತೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಮರೆವಿನ ಮಹತ್ವ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರೆವು ಎಂದರೆ ಘಟನೆ ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಂಬಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಡೆದ ಘಟನೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಹಿಂದೆ ನೆನಪಾದಾಗ ಹೃದಯ ಭಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದೇ ಘಟನೆ ನೆನಪಾದರೂ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅನುಭವವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮರೆವಿನ ಒಂದು ರೂಪ.
ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಗಾಯಗೊಂಡ ದೇಹದಂತೆಯೇ.
ದೇಹಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಗುಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ನೋವು ಇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಉರಿಯೂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಗುರುತು ಉಳಿದರೂ ನೋವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಯವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಆ ಗಾಯವನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಗುಣವಾಗಲು ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಳೆಯ ನೋವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ಗಾಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆತ ನಮಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಇನ್ನೂ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದರ್ಥ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ನಾವು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದುಕೊಂಡು ಕೋಪವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆ ಕೋಪ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಸುಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿದು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಯಲಿ ಎಂದು ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೂ ಅದರ ಅರ್ಥ ಬಹಳ ಆಳವಾಗಿದೆ. ನಿರಂತರ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಮರು ಯೋಚಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ರುಮಿನೇಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಯೋಚನೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನ. ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅದೇ ಘಟನೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆ ಹೀಗಾಯಿತು, ಅವನು ಹಾಗೆ ಯಾಕೆ ಮಾಡಿದ, ನಾನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.
ಇಂತಹ ಚಿಂತನೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೋವನ್ನು ದೀರ್ಘಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಆದರೆ ಮರೆವು ಎಂದರೆ ಪಾಠವನ್ನು ಮರೆಯುವುದು ಅಲ್ಲ.
ಒಮ್ಮೆ ಬೆಂಕಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ಸುಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಕೈ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ನೋವನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಿಂತ, ಆ ಅನುಭವದಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಅನುಮಾನಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿವೇಕ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು.
ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ಮುರಿದರೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೇ ದ್ವೇಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸ್ನೇಹ ವಿಫಲವಾದರೆ ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಅನುಮಾನಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡಿದರೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಮೋಸಗಾರರು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅನುಭವವನ್ನು ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೋವನ್ನು ಗುರುತಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರೆವು ಕ್ಷಮೆಯಿಗಿಂತಲೂ ಸುಲಭವಾದ ದಾರಿ.
ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ತುಂಬಾ ಆಳವಾದ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಅವನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಬಲಿಯಾಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಇದು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನಮಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿವರವಿಲ್ಲದೆ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಗಳ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ದೀರ್ಘವಾಗಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಈ ನೆನಪು ನನ್ನ ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಕೊಡುತ್ತಿದೆ.
ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ. ಅಥವಾ ನನ್ನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಇಂದಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ.
ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾಲ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಡೆದದ್ದು ನಡೆದೇ ಹೋಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ.
ಅದು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆ.
ಮರೆವು ನಮಗೆ ವರವಾಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ.
ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೋವನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಸುಕಾಗಲಿ. ಕೆಲವು ಮುಖಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತರಾಗಲಿ. ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿ. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಳಿಸಿದ್ದರೂ ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅನುಭವವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿ.
ಇದು ಜೀವನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತ.
ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಯಾವುದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜ್ಞಾನ.
ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ನಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರ ನೆನಪುಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಷ್ಣತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರೀತಿಯ ಕ್ಷಣಗಳು ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಬೇಕು.
ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನಗತ್ಯ ನೋವುಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮರೆವು ಎಂದರೆ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಅಲ್ಲ.
ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
ನಿನ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಳಿಸಿದ ಸಂಗತಿ ಇಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠರನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು. ನಿನ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುರಿದ ಅನುಭವ ಇಂದು ನಮ್ಮ ವಿವೇಕವಾಗಬಹುದು. ನಿನ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಾನವೂ ಇಲ್ಲದವನಾಗಬಹುದು.
ಇದೇ ಬದುಕಿನ ವಿಚಿತ್ರತೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಂತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹಿಸಲಾಗದ ನೋವು ಮುಂದೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಾಗಬಹುದು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುರಿದ ಘಟನೆ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಅನುಭವವಾಗಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ನೋವನ್ನು ಮರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೆದರಬಾರದು.
ಮರೆತುಹೋಗುವುದು ಎಂದರೆ ನಾವು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಮನಸ್ಸು ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಬದುಕಬೇಕಿರುವುದು ನಿನ್ನೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ನಾಳೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಕ್ಷಣ.
ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಾಲದ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿತಾಗ ಶಾಂತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನೆನಪುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ನೆಮ್ಮದಿ.
ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದವರನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. ನಮಗೆ ಜೀವನ ಕಲಿಸಿದವರನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಆದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಯಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಕೆಲವು ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕಾಲದ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಲು ಬಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನವೆಂದರೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದಲ್ಲ.
ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಯಿಸಿದದ್ದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾ, ನಮಗೆ ಉಳಿದಿರುವ ಬದುಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದುಕುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.
ನೋವನ್ನು ಮರೆಯುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.
ನೋವಿನಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ನೋವಿನ ಭಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಲೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರೆವು ನೆನಪಿನ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ.
ಅದು ಮನಸ್ಸು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ.
